FACTCHECK: STEEDS MEER BROKKENPILOTEN

FACTCHECK: STEEDS MEER BROKKENPILOTEN

Op 4 september 2013 schreef De Telegraaf dat de wereldluchtvaartorganisatie ICAO alarm slaat over het snelgroeiend aantal vliegrampen. Dat te wijten zou zijn aan slecht getrainde piloten. Maar is dat wel waar. Voor een studie-opdracht zocht ik het samen met een mede-student uit.  

 

 Door: Sjors Hoevenaars & Martijn van der Werff

De Telegraaf schreef op 4 september 2013 het volgende: 

STEEDS MEER BROKKENPILOTEN

AMSTERDAM- De wereldluchtvaartorganisatie ICAO slaat alarm over het snelgroeiend aantal vliegrampen dat te wijten is aan slecht getrainde piloten. Die kunnen in acute noodsituaties compleet de weg kwijtraken, verkeerde handelingen verrichten en hun computergestuurde vliegtuig onnodig laten crashen, omdat ze het gevaar niet herkennen. Volgens hoofdinstructeur Henk Hoogervorst van het trainingscentrum op vliegveld Seppe is bijna de helft van alle rampen wereldwijd inmiddels toe te schrijven aan controleverlies in de cockpit.

CHECK: STEEDS MEER BROKKENPILOTEN
De kop suggereert dat het aantal piloten dat brokken maakt stijgt. In The annual Report of the Council over 2012 van de International Civil Aviation Organization (ICAO), wordt melding gemaakt van een daling in het aantal ongevallen van geplande vluchten. Daarnaast spreekt het rapport van een risico op een ongeval van 3,2 per miljoen geplande vluchten, het laagste risico sinds 2006.

CHECK: ICAO SLAAT ALARM
Een persbericht wat dit intro van De Telegraaf ondersteunt, is bij ICAO niet bekend. Blijkt uit navraag bij Anthony Philbin, Chief Communications bij de ICAO. “I am completely unaware of any such report or statement and can confirm ICAO did not make this statement.”

CHECK: SNELGROEIEND AANTAL VLIEGRAMPEN
Het intro suggereert verder dat er sprake is van een snelgroeiend aantal vliegrampen dat te wijten is aan slecht getrainde piloten. In het eerder genoemde jaarverslag van de ICAO is, zoals eerder vermeld, een dalende trend te zien in het aantal vliegtuigrampen. In 2011 waren er 126 ongelukken tegen 99 in 2012, een daling van 21 procent. Er wordt daarin niets vermeld over slecht getrainde piloten.

CHECK: HENK HOOGERVORST
In het artikel wordt Henk Hoogervorst geparafraseerd. Nieuwsgierig naar zijn verhaal en de onderbouwing daarvan wilden wij hem bellen. Dit bleek niet zo makkelijk als gezegd. Wanneer je zoekt op ‘trainingscentrum vliegveld Seppe’ kom je uit bij de overkoepelende organisatie die het vliegveld beheert en vliegclub Seppe. Beide organisaties lieten ons weten geen Henk Hoogervorst te kennen. Na alle bedrijven te hebben gebeld die zijn gevestigd op het vliegveld, kwamen wij uit bij APS Europe. Een bedrijf dat gespecialiseerd is in het trainen van piloten om controle verlies in de cockpit te voorkomen. In vakjargon wordt dit aangeduid met LOC-I (loss of control in-flight).

Telefonisch is Henk Hoogervorst lastig te bereiken, hij gaf de voorkeur aan contact via email. Maar daar had hij blijkbaar ook geen tijd voor, want zijn collega Etienne Jurres gaf namens APS Europe een reactie. Jurres kon niet zeggen waarop De Telegraaf zich baseerde, toen zij contact opnamen met Henk Hoogervorst en vervolgens het artikel publiceerde.
Jurres kon wel vertellen dat Henk Hoogervorst zijn uitspraken baseert op het ICAO safety report 2013.In dit korte rapport besteedt de ICAO aandacht aan LOC-I ongelukken. De wereldluchtvaartorganisatie zegt hierover in het verslag:

“Een ongeluk veroorzaakt door LOC-I is zeldzaam. Echter, in de laatste acht jaar, komen LOC-I ongelukken samen met ‘runway incursions*’, ‘runway excursions**’ en ‘controlled flight into terrain***’ vaker voor dan elk ander type ongeluk. Daarom zal de ICAO in 2013 verschillende maatregelen nemen om de branche te helpen met het oplossen van deze problemen.”

In het rapport meldt de ICAO dat in de periode 2006 tot 2011 63 procent van de ongelukken werd veroorzaakt door LOC-I en/of de drie daarbij horende oorzaken. In 2012 is dit gezakt naar 47 procent. Van een stijging is dus geen sprake. De ICAO plaatst wel een voetnoot bij de cijfers en daaruit kan De Telegraaf hebben opgemaakt dat er “alarm” geslagen wordt. De ICAO zegt dat slechts 1 procent van alle ongelukken wordt veroorzaakt door LOC-I, maar dat controleverlies wel verantwoordelijk is voor 8 procent van de dodelijke ongevallen en 11 procent van de ongevallen waarbij doden en gewonden vallen.

BEGRIPPEN
*Wanneer andere vliegtuigen, personen of voertuigen zich bevinden op de start-en landingsbaan zonder toestemming. **Wanneer een vliegtuig een ongebruikelijke start of landing maakt. ***Wanneer een vliegtuig tegen de grond, obstakel of water vliegt (geen noodlanding).

Eindconclusie
De Telegraaf stelt dat de ICAO alarm slaat over het snelgroeiend aantal vliegrampen dat te wijten zou zijn aan controleverlies in de cockpit. Er lijkt zich na het lezen van dit artikel een horrorscenario af te spelen in de lucht. In het artikel wordt niet verwezen naar een rapport, en worden geen getallen genoemd. Na wat speurwerk hebben wij een veiligheidsrapport gevonden van de ICAO over 2012. In dit rapport wordt geen aandacht besteed aan LOC-I of daaraan gerelateerde ongelukken. De cijfers die worden genoemd, laten allemaal een dalende trend zien in het aantal ongelukken, doden en gewonden, in vergelijking met 2011. Een woordvoerder van de ICAO laat desgevraagd weten het beeld dat door De Telegraaf wordt geschetst, niet te herkennen.

Henk Hoogervorst is niet werkzaam als ‘hoofdinstructeur van het trainingscentrum van vliegveld Seppe’ maar als instructeur bij APS Europe. Een bedrijf dat gespecialiseerd is in het trainen van piloten om controleverlies in de cockpit te voorkomen of daar goed mee om te gaan. Zijn uitspraken zijn gebaseerd op een in augustus gepubliceerd veiligheidsrapport van de ICAO. Hierin staat inderdaad dat in 2012 bijna de helft (47 procent) van alle ongelukken wordt veroorzaakt door controleverlies in de cockpit. Maar hiermee wordt wel essentiële informatie achtergehouden, namelijk: dat het een daling is in vergelijking met de periode 2006 – 2011. Toen werd 63 procent van de ongelukken veroorzaakt door controleverlies.

Kortom, het artikel is grotendeels niet gebaseerd op feiten. En daar waar het wel het geval is zijn de cijfers uit de context gehaald en houden ze belangrijke informatie achter.

Het artikel is grotendeels niet waar. 

Comments are closed.